De verborgen waarheid achter het maken van wijn
Wijn drinken is een eeuwenoude traditie, een ambacht dat generaties lang is doorgegeven. Het begint allemaal met druiven, zonlicht en zorgvuldige fermentatie. Klinkt puur, toch? In de basis is wijn inderdaad een plantaardig product. Druivensap fermenteert en voilà, wijn ontstaat. Maar de reis van druif naar glas is vaak complexer dan je denkt. Er zijn stappen in het proces die ervoor zorgen dat de wijn helder, stabiel en aantrekkelijk wordt voor de consument. En juist daar schuilen vaak de dierlijke componenten.
Waarom wordt wijn niet altijd als vegan beschouwd?
Het helder maken van wijn heet klaren. Na de vergisting bevat de wijn fijne deeltjes, restjes gist, en soms wat troebelheid. Als je dit niet verwijdert, wordt de wijn troebel en minder lang houdbaar. Om deze deeltjes aan te trekken en naar de bodem van de tank te laten zakken, gebruiken wijnmakers traditioneel middelen die van dierlijke oorsprong zijn. Dit is de kern van het probleem voor wie veganistische wijn zoekt.
Welke middelen gebruiken ze dan precies? Je komt vaak de volgende stoffen tegen:
• Eiwitten uit dierlijke bronnen: Gelatine (gemaakt van dierlijke huid en botten) en albumine (eiwit uit kippeneieren) zijn klassieke klaringsmiddelen. Ze binden zich aan de zwevende deeltjes.
• Zuivelproducten: Kaseïne, een eiwit uit melk, wordt soms ingezet voor het verwijderen van tannines en het verzachten van de wijn.
• Visblaas: Isinglas, gewonnen uit de zwemblaas van vissen, was vroeger een zeer populair en effectief klaringsmiddel. Hoewel minder gangbaar nu, komt het nog steeds voor, vooral bij oudere of traditioneel gemaakte wijnen.
Deze technieken, hoewel effectief voor het uiterlijk en de textuur van de wijn, maken het eindproduct niet veganistisch. De dierlijke eiwitten worden weliswaar uit de wijn gefilterd, maar ze zijn wel gebruikt in het proces. Voor veel veganisten is elk gebruik van dierlijke producten in de productie een reden om de wijn te laten staan.
De opkomst van veganistische wijn
Gelukkig is de wijnwereld de laatste jaren sterk veranderd. De vraag naar diervriendelijke producten is enorm gegroeid. Wijnmakers die de stap zetten naar volledig plantaardige productie, ervaren een nieuwe waardering van consumenten. Als je op zoek bent naar vegan wijn kopen, zijn er tegenwoordig fantastische opties beschikbaar.
Plantaardige alternatieven voor klaren
De innovatie in de wijnwereld heeft geleid tot de ontdekking van uitstekende plantaardige klaringsmiddelen. Deze methoden leveren wijnen op die net zo helder en stabiel zijn, zonder dierlijke producten te gebruiken. Dit is goed nieuws voor jouw bewuste wijnavonturen.
Denk bijvoorbeeld aan:
• Bentoniet: Dit is een kleisoort. Het is een mineraal dat van nature negatief geladen is. Het trekt positief geladen deeltjes (zoals eiwitten en tannines) aan en helpt ze neer te slaan. Bentoniet is volledig plantaardig en een zeer veelgebruikt alternatief.
• Plantaardige eiwitten: Er worden eiwitten op basis van erwten of aardappelen ontwikkeld en ingezet die vergelijkbaar werken als dierlijke eiwitten, maar dan volledig veganistisch.
• Filtratie: Sommige producenten kiezen ervoor om intensieve filtratie toe te passen, waardoor helderheid wordt bereikt zonder het toevoegen van externe klaringsmiddelen.
VIDEO: Combineren met wijn? Zij doen dat geblinddoekt. Ontdek 5 topcombinaties voor jou geselecteerd.
Essentiële links
Hier is een samengestelde lijst van links die je alles vertellen over Is wijn vegan? Ontdek welke wijnen geschikt zijn.
• alle vegan rode wijnen – Grapedistrict
Wijnfilteren: soms is het minder een probleem
Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen klaren en filteren. Sommige wijnen worden na de productie door een filter gehaald. Dit is puur mechanisch en heeft niets te maken met dierlijke producten. Als je een wijn vindt die alleen gefilterd is, is de kans groot dat deze vegan is, mits er geen dierlijke klaringsmiddelen zijn gebruikt vóór het filteren.
Een cruciaal punt om te onthouden is dat niet alle wijnproducenten transparant zijn over hun klaringstechnieken. Dit maakt het soms lastig om zeker te weten of je een biologische vegan wijn in handen hebt, zelfs als de druiven biologisch zijn.
Hoe herken je een gegarandeerd vegan wijn?
Als je zekerheid wilt over jouw wijnkeuze, is oplettendheid geboden. De etiketten geven niet altijd de volledige informatie. Je zoekt naar duidelijke certificering of een expliciete vermelding.
Zoek naar de juiste labels
De meest betrouwbare manier om vegan wijn te identificeren, is door te kijken naar specifieke keurmerken of vermeldingen op het etiket of de achterkant van de fles. Organisaties die veganistische producten certificeren, controleren het gehele proces.
Let op vermeldingen zoals:
• “Geschikt voor veganisten.”
• Een officieel vegan keurmerk (dit varieert per land).
• De term “ongeklaard” of “ongetrokken” kan een aanwijzing zijn, maar is geen garantie.
Als je een wijn tegenkomt waar niets over de klaring vermeld staat, en het is geen biologische wijn (die soms ook dierlijke middelen gebruiken), dan wordt het gissen. Dan is het verstandig om de informatie op de website van de producent te zoeken. Zij vermelden vaak trots wanneer hun wijnen volledig plantaardig zijn geproduceerd.
Rode versus witte wijn: is er een verschil?
Vroeger was er een groter verschil in de behandeling van rode en witte wijnen. Rode wijnen werden vaak geklaard met eiwitten om de tannines te verzachten. Witte wijnen, die van nature minder tannines bevatten, werden soms met isinglas behandeld om ze perfect helder te krijgen, wat een populaire keuze was bij bijvoorbeeld Riesling of Sauvignon Blanc. Tegenwoordig zie je dat de technieken breder worden toegepast en dat vegan rode wijn net zo makkelijk te vinden is als de witte variant, dankzij de overstap naar minerale klaringsmiddelen zoals bentoniet.
Jouw rol als bewuste consument
Jouw keuze voor een bepaald product heeft impact. Door bewust te kiezen voor vegan wijn zonder dierlijke producten, stimuleer je de industrie om duurzamere en diervriendelijkere methoden toe te passen. Je laat zien dat helderheid en smaak niet ten koste hoeven te gaan van je ethische principes.
Het is een ontdekkingsreis. De volgende keer dat je een fles opent, kun je met een gerust hart genieten van de druivensap, wetende dat het hele traject tot aan jouw glas met respect voor dieren is doorlopen. Het proeven van een echt plantaardige wijn kan een verrassend mooie ervaring zijn.
—
Veelgestelde vragen over vegan wijn
Veel mensen hebben nog vragen als ze de overstap maken naar vegan wijn. Hieronder beantwoorden we de meest voorkomende punten:
Is alle biologische wijn automatisch vegan?
Nee, biologische wijn is niet automatisch vegan. Biologische wijnboeren vermijden synthetische pesticiden en kunstmest. Ze mogen echter wel dierlijke klaringsmiddelen zoals eiwitten of kaseïne gebruiken, zolang deze stoffen maar niet biologisch zijn. Je moet specifiek zoeken naar wijnen die én biologisch én vegan gecertificeerd zijn.
Zit er altijd dierlijk product in een troebele wijn?
Niet noodzakelijk. Troebelheid kan ook komen door onverteerde gistresten of sediment dat na de rijping nog in de fles zit. Dit is volkomen natuurlijk. Toch gebruiken veel producenten klaringsmiddelen om dit te voorkomen, zelfs bij wijnen die er op het oog troebel uitzien, voor een betere houdbaarheid.
Zijn sulfieten in wijn een probleem voor veganisten?
Sulfieten (zwaveldioxide) worden vaak als conserveermiddel gebruikt in wijn. Hoewel sulfieten in hun zuivere vorm vaak plantaardig of mineraal zijn, worden ze soms getest op dierlijke producten. Echter, in de context van veganisme ligt de focus meestal op de klaringsmiddelen, niet op de gebruikte sulfieten, tenzij er sprake is van een zeer strenge interpretatie.
Wat is het verschil tussen filteren en klaren?
Klaren is het proces waarbij een klaringsmiddel wordt toegevoegd om vaste deeltjes te laten bezinken. Filteren is een mechanisch proces waarbij de wijn door een filter wordt geperst om de helderheid te garanderen. Klaren kan dierlijke middelen gebruiken; filteren is meestal een diervrij proces.